Struktury niezbędne do złożonej komunikacji pojawiły się u wspólnego przodka szympansa i ludzi

19 maja 2025, 08:45

Ośrodek Broki to obszar ludzkiego mózgu odpowiedzialny za generowanie mowy, ośrodek Wernickego jest obszarem, dzięki którym rozpoznajemy głoski, wyrazy i zdania. W mózgach szympansów istnieją homologiczne struktury, odziedziczone po wspólnym przodku. Teraz odkryto w nich istnienie pęczka łukowatego, wiązki włókien, łączących u ludzi ośrodki Broki i Wernickego. Nasze odkrycie pokazuje, że architektura mózgu niezbędna do pojawienia się mowy, nie powstała u ludzi. Prawdopodobnie wyewoluowała ona z wcześniej istniejącej struktury. Pęczek łukowaty u szympansów jest zdecydowanie mniej rozbudowany niż u ludzi i być może nie umożliwia generowanie złożonego ludzkiego języka, mówi główny autor badań Yannick Becker z Instytutu im. Maxa Plancka.



Zabawa i dotyk – dlaczego fizyczne zabawki wciąż wygrywają z aplikacjami?

12 stycznia 2026, 16:49

W świecie zdominowanym przez wirtualną rozrywkę, gdzie niemal każdą aktywność można zastąpić przesunięciem palca po szkle, tradycyjne przedmioty codziennego użytku nabierają nowej, głębszej wartości. Choć tablety oferują tysiące edukacyjnych aplikacji, nic nie zastąpi dziecku ciężaru drewnianego klocka, faktury pluszowego misia czy emocji towarzyszących rzutowi kostką na tekturową planszę.Współczesne wychowanie nie polega na ucieczce od technologii, ale na odkrywaniu na nowo tego, co w rozwoju młodego człowieka jest niezmienne i fundamentalne. Zabawki dla dzieci, które możemy wziąć do ręki, to nie relikt przeszłości, lecz niezbędne narzędzia do poznawania rzeczywistości wszystkimi zmysłami.


Nienarodzone dziecko zaraża się ziewaniem od matki

14 maja 2026, 07:49

Ziewanie to odruch tajemniczy i bardzo rozpowszechniony u kręgowców. Pojawia się u ryb, gadów, ssaków i ptaków. U człowieka jest obecne już przed narodzinami – płód ziewa od około 24. tygodnia ciąży. Przez długi czas naukowcy zakładali, że to zachowanie jest wyłącznie skutkiem wewnętrznych programów biologicznych, niezwiązanym ze światem zewnętrznym. Jednak badania opublikowane w Current Biology każą to założenie zrewidować.


Chińsko-rosyjska wyprawa na Marsa

26 sierpnia 2006, 10:14

Rosja i Chiny podpisały umowę, w ramach której wspólnie przygotują misję na Marsa. Jej celemi będzie zebranie próbek gruntu z Czerwonej Planety oraz jej najbliższego księżyca. Rosjanie mają zbudować statek kosmiczny, a Chińczycy dostarczą aparaturę badawczą.


Księżycowe plany

29 listopada 2006, 15:23

Naukowcy rozważają powrót człowieka na Księżyc. Tym razem wyprawa miałaby jak najbardziej praktyczny cel – na ziemskim satelicie mógłby m.in. zostać umieszczony teleskop.


http://www.martinstrel.com/main.php

Człowiek, który pokonał wpław Amazonkę

8 kwietnia 2007, 10:12

Martin Strel, 52-letni Słoweniec, jest pierwszym człowiekiem, który w 66 dni pokonał wpław całą długość Amazonki. Wcześniej przepłynął Jangcy (dystans 4003 km w 2004 r.), Mississippi (3797 km w 2001 r.) oraz Dunaj (3004 km w 2000 r.).  


© Sandahl

Chce przekroczyć barierę dźwięku na spadochronie

13 sierpnia 2007, 09:25

Michel Fournier, 63-letni emerytowany wojskowy, chce pobić dwa rekordy. Po pierwsze, chce wyskoczyć ze spadochronem z balonu lecącego na najwyższej jak dotąd wysokości, po drugie, chce przekroczyć barierę dźwięku.


Poczuj komórkę

28 listopada 2007, 22:58

Co można uzyskać dzięki inteligentnemu stosowaniu wibracji telefonu komórkowego? Okazuje się, że całkiem sporo – komórka będzie w stanie oszukać ludzkie zmysły. Możliwości takie ma system Shoogle, zaprezentowany przez badaczy z Glasgow University, który łączy pomiar przyspieszenia oraz precyzyjne dawkowanie wstrząsów z dźwiękami wydawanymi przez głośnik.  


© Martin LaBar

Ukorzenianie po omacku

1 marca 2008, 09:28

Naukowcy z John Innes Centre w angielskim Norwich odkryli sposób, w jaki korzenie "odnajdują drogę" w glebie podczas wzrostu. Odkrycie, którego szczegóły opublikowane zostanie w najbliższym numerze czasopisma Science, tłumaczy także, w jaki sposób kiełki wypuszczają korzenie wciąż w dół i nie zostają jednocześnie wypchnięte do góry.


Zdrowy bielik amerykański© Adrian Pingstone

Dziób na klej

8 maja 2008, 09:39

Beauty (Piękna) to odratowana przez biologów samica bielika amerykańskiego (Haliaeetus leucocephalus). Niestety, w rzeczywistości nie wygląda ona zbyt pięknie, ponieważ przed kilkoma laty kłusownicy odstrzelili jej kawałek dzioba. Mając do dyspozycji tylko żuchwę, drapieżnik nie może normalnie polować, jeść, pić ani utrzymywać piór w czystości. Opiekunowie Beauty pracują nad sztucznym dziobem, który ma zastąpić ten utracony już w przyszłym miesiącu. Gdyby zabieg się udał, uratowałoby to samicy życie.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk